skip to Main Content
Menu

Bức màn tối của ngành công nghiệp kinh doanh “thần tượng” Nhật Bản

Vào tháng 3 năm nay, thành viên của nhóm nhạc thần tượng Enoha Girls – Honoka Ohmoto (16 tuổi) đã tự tử tại nhà riêng. Và mới đây, gia đình của nữ thần tượng này đã kiện công ty quản lý phải bồi thường và làm rõ nguyên nhân cái chết của con gái họ. Sự việc này một lần nữa đã dấy lên một làn sóng trong dư luận và hé lộ bức màn tối trong ngành công nghiệp thần tượng của Nhật Bản.

Cuộc sống áp lực, ngột ngạt, bị vắt kiệt

Theo đó, gia đình của Honoka Ohmoto đã tố cáo công ty quản lý H Project về việc đã gây áp lực về mặt tinh thần cho con gái họ bằng việc gây sức ép cho cô bé ưu tiên công việc hơn học tập, lao động quá sức, bị quấy rối, đe dọa không thể nghỉ, dẫn đến hành động tự sát của Honoka.

Cụ thể, Honoka Ohmoto thuộc nhóm nhạc thần tượng Enoha Girls trực thuộc công ty giải trí H Project với khẩu hiệu “Nhóm thần tượng nhà nông”. Hoạt động chủ yếu của nhóm là tham gia các sự kiện quảng bá và buôn bán các sản phẩm nông nghiệp và biểu diễn tại liveshow. Ngoài việc tham gia vào những hoạt động chính, Honoka còn trải qua các buổi huấn luyện từ 3 đến 4 lần trong tuần.

Theo cáo trạng, có những trường hợp, sự kiện bị buộc kéo giãn, Honoka phải tập trung từ 4h30 sáng và về nhà vào 2h sáng ngày hôm sau. Tính luôn cả thời gian di chuyển thì có những ngày Honoka làm việc liên tục hơn 12 tiếng. Khi cô bé bày tỏ nguyện vọng muốn ưu tiên việc học hơn công việc thì bị công ty quản lý gạt bỏ rồi mắng nhiếc, ép buộc cô bé phải dành thời gian cho hoạt động nhóm hơn.

Cho đến khi vì quá mệt mỏi, áp lực nên Honoka đề nghị xin nghỉ thì bị chủ tịch công ty đe dọa nếu rời nhóm thì phải nộp tiền phạt là 100 triệu yên (tương đương 20 tỷ VND), theo lời cáo buộc của gia đình nạn nhân. Hơn nữa, lúc trước, công ty quản lý đã hứa sẽ cho Honoka mượn tiền để giúp cô học lên trung học nhưng sau khi cô đề cập đến chuyện xin nghỉ thì đã hủy lời hứa.

Tất cả dồn ép lên vai cô bé rồi dẫn đến kết cục Honoka lựa chọn con đường giải thoát đầy nước mắt và tăm tối.

Nhóm nhạc “Thần tượng” dạng công nghiệp

Nhóm Enoha Girls do Công ty giải trí H Project thành lập và quản lý, với khẩu hiệu “Họ là những thần tượng biết hát, nhảy và cày ruộng”. “Thần tượng” (otaku) ở Nhật Bản được hiểu là các cô gái trẻ dễ thương, do một công ty giải trí quản lý, hát những bài đơn giản hoặc đôi khi chỉ nhảy múa. Các nhóm này tuổi từ 3 đến 15, chủ yếu hoạt động quảng bá, tiếp thị với lĩnh vực phục vụ khá đa dạng, thậm chí có cả quảng bá cho tiền điện tử. Ngay như nhóm Enoha Girls, họ là khách mời thường xuyên của các sự kiện được địa phương cũng như Hợp tác xã Nông nghiệp Nhật Bản tài trợ. Honoka Omoto cùng nhóm Enoha Girls đã quảng bá cho sức hấp dẫn của nông nghiệp và đời sống nông thôn ở tỉnh Ehime, trong khi họ vẫn có kênh YouTube của riêng mình.

Các tài liệu được đệ trình lên tòa án cùng các nguồn thông tin khác đã vẽ ra bức tranh rõ ràng về một cô gái trẻ phải làm việc quá sức, cố gắng duy trì cả “nghề nghiệp” và công việc học tập của mình. Omoto gia nhập công ty giải trí vào tháng 7-2015 và đã làm tốt nhưng công việc ngày càng nặng, tăng lên hơn 10 tiếng mỗi ngày. Mẹ cô cho biết, có những ngày, cô bé hoạt động liên tục tới 22 tiếng cho cả việc làm và học tập.

Việc đào tạo ở công ty được cho là khá nghiêm ngặt. Đôi khi, Chủ tịch Sasaki điều chỉnh, ra lệnh cho học viên làm đi làm lại các động tác múa hoặc hát 4 tiếng liên tục tại các cuộc họp sau buổi biểu diễn. “Nó đã thực sự rất mệt mỏi. Tôi muốn từ bỏ. Thật đau đớn”, Omoto viết cho bạn bè.

Các tin nhắn đó của Omoto được để lại trên ứng dụng LINE, dịch vụ nhắn tin phổ biến cho điện thoại thông minh tại Nhật Bản, cho thấy rằng trong khi cô bé cố gắng ưu tiên việc học ở trường hơn việc làm thêm thì cô bị mắng mỏ cùng với yêu cầu ngày càng leo thang từ phía công ty. Khi cô bé gửi tin nhắn rằng muốn bỏ việc thì một nhân viên trả lời: “Một cách nghiêm túc, nếu bạn nói vớ vẩn như vậy một lần nữa, tôi sẽ tống bạn ra ngoài”. Các tin nhắn trong điện thoại di động của Omoto cũng cho thấy một hình thức đe dọa và lạm dụng khác, đó là các tin nhắn đến đều theo kiểu mệnh lệnh và rất thô lỗ bởi thay vì gọi Omoto bằng tên, cô bé được gọi là “Omae”, dạng như “mày” trong tiếng Nhật.

Omoto không phải là duy nhất và cuối cùng

Trường hợp của Omoto Honoka không phải là duy nhất. Thần tượng người da màu đầu tiên của Nhật Bản, Amina Du Jean, người đã nghỉ việc năm ngoái để theo đuổi bằng cử nhân xã hội học không ngạc nhiên nhưng rất buồn khi nhắc đến chuyện này. Đến từ Detroit, Michigan, Amina đã dành nhiều năm làm công việc thần tượng ở Nhật Bản. “Tôi nghĩ vấn đề là thần tượng được đối xử như những mặt hàng có thể thay thế được chứ không phải là những nghệ sĩ trẻ”, Amina nói.

Trong các tài khoản truyền thông xã hội của mình, Amina thường vẽ ra một bức tranh phức tạp về ngành công nghiệp thần tượng. Cô là một biểu tượng về sự táo bạo trên tạp chí Playboy của Nhật Bản nhưng vẫn phải giữ hình ảnh “tinh khiết” tuổi thiếu nữ. Amina cho biết, theo hợp đồng, thần tượng thường bị cấm có mối quan hệ tình cảm với người hâm mộ là nam giới, nhiều cô gái còn bị ràng buộc bởi điều kiện độc thân để duy trì sức hấp dẫn với nam giới.

Thực tế, tháng 12-2013, một phụ nữ 23 tuổi Nhật Bản bị công ty phát triển tài năng kiện bồi thường 82.000 USD do hẹn hò với người khác giới. Thẩm phán cuối cùng phán quyết rằng, đứng ở góc độ quản lý, cấm thần tượng có quan hệ riêng tư là kế hoạch kinh doanh tốt nhưng con người ta phải có sự tự do yêu đương, ngay cả với người làm “nghề thần tượng”. Tìm bạn khác giới là một trong những quyền tự do thiết yếu để mưu cầu hạnh phúc, yếu tố đó được đảm bảo trong Hiến pháp Nhật Bản nên không ai có thể cấm được.

Việc kiểm soát cuộc sống cá nhân của thần tượng không phải là vấn đề duy nhất. Trong 2 năm qua, nhiều thần tượng đã kiện các công ty giải trí của họ về chuyện quấy rối tình dục hay bóc lột sức lao động. Khi “tốt nghiệp”, nhiều người trong số họ có ít kỹ năng làm việc bởi lẽ tập trung vào công việc hơn học hành, kết quả một số cô gái sa vào dịch vụ có nội dung khiêu dâm. Tháng 11-2017, 4 thành viên cũ của nhóm nhạc nữ Nijiiro Fanfare đã kiện công ty quản lý vì buộc họ làm việc với số tiền lương ít ỏi hoặc “quỵt” tiền trong 2 năm, đe dọa “nghiền nát” họ nếu họ tìm kiếm công việc khác trong ngành giải trí. Các cô gái này đã ra mắt một đĩa CD vào tháng 10-2015 và có vài chương trình biểu diễn mỗi tháng nhưng chưa bao giờ được chia sẻ về doanh thu. Công ty quản lý còn đưa ra một điều khoản hợp đồng là cấm đầu quân cho công ty tài năng khác trong vòng 7 năm.

Nhóm nhạc thần tượng nổi tiếng nhất Nhật Bản hiện nay phải kể đến AKB48 có 48 thành viên từ 12 đến 26 tuổi. Họ biểu diễn hàng ngày tại sân khấu AKB48 thuộc Akihabara – thánh địa Otaku của Nhật Bản và đem về hàng triệu đô la cho công ty quản lý của họ. AKB48 được thành lập năm 2005 bởi Yasushi Akimoto và đối tác Kotaro Shiba, người mà theo nguồn tin cảnh sát và trên báo chí Nhật Bản là một thành viên của nhóm tội phạm Goto-gumi Yamaguchi-gumi. Ông Kotaro Shiba không phủ nhận điều này, nhưng nhóm Goto-Gumi tan rã vào năm 2008. Nhà phê bình xã hội và nhà văn Kaori Shoji, trong bình luận về cuốn sách có tiêu đề “AKB48 là một tập đoàn tội ác” đã ví ông Yasushi Akimoto, người sáng lập AKB48 như là tầng lớp thương gia gọi là Zegen, tồn tại ở nước Nhật 50 năm trước, chuyên mua bán các cô gái trẻ (với sự đồng ý của cha mẹ họ) cho ngành giải trí và kinh doanh tình dục.

error: Nội dung đã được bảo vệ !!
Back To Top
Đặt Mua